01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · İnce sac geometrisi ve hazırlama

Geniş baştan paralel bölgeye geçiş R ≥ 20 mm; baş genişliği için ≥ 1,2b₀ tavsiye edilir. Paralel kenarlı şerit, anlaşmayla kullanılabilir. Ürün genişliği ≤ 20 mm ise numune aynı genişlikte olabilir. 0,5 mm altındaki sacda ölçüm ve hazırlama için özel önlemler gerekebilir.

Lc ≥ L₀ + b₀/2; ihtilafta, malzeme yeterliyse L₀ + 2b₀. Paralel kenarlı ve b₀ < 20 mm şerit için, ürün standardı başka istemiyorsa L₀ = 50 mm ve çeneler arası serbest boy L₀ + 3b₀. Aşağıdaki B.1 tip satırları ile bu özel dar şerit kuralını karıştırmayın.

B.1 aile boyutları (12,5 ± 1 vb.) ile nominal genişlik kullanmaya ilişkin daha dar B.2 işleme toleransları farklıdır. B.2: b₀ = 12,5 için işleme ±0,05 / şekil farkı 0,06 mm; 20 ve 25 için ±0,10 / 0,12 mm. Şekil farkı tüm Lc boyunca en büyük–en küçük genişlik farkıdır.

Kesme/zımbalama ile özellikleri etkileyecek pekleşmiş bölgeyi işleyerek uzaklaştırın; mümkünse haddelenmiş ana yüzeyleri koruyun. İnce malzemede frezeleme/taşlama yöntemi ve gerektiğinde ara kâğıtlı paket hazırlama planlanır. Numuneyi düzleştirme/ısıl işlemle özellik değiştirmeyin.

04 · Kesit, tutma ve özel ölçü

Ölçülen dikdörtgen kesit için S₀ = a₀b₀. Alan belirleme hatası ≤ ±%2; genişlik ölçüm hatası ≤ ±%0,2. Alanın ±%1 veya daha iyi belirlenmesi tavsiye edilir. Nominal genişlik/alan yolu yalnız ilgili işleme ve şekil koşulları doğrulanarak kullanılabilir; uygulamada ölçülen kesit esas alınır.

Sac için uygun düz yüzeyli tutma düzeni ve eksen hizası seçilir; geniş başlar tutma bölgesindedir. B.1 tip 3’ün düşük L₀/b₀ ve Lc/b₀ oranları nedeniyle özellikle A sonucu diğer tiplerden farklı olabilir. Özel ölçü gerekiyorsa ürün şartı/müşteri anlaşması ile geometri, ölçü boyu ve karşılaştırma sınırlaması kaydedilir; tablo dışı olmak otomatik geçersizlik değildir.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · Dikdörtgen numune geometrisi

Başlardan paralel kesite geçiş R ≥ 12 mm. Dikdörtgen kesitte b₀/a₀ ≤ 8 olması tavsiye edilir. Başların şekli çeneye uygun seçilir; toplam boy cihaz ve tutma gereksiniminden gelir, her sac için tek standart toplam boy yoktur.

Orantılı tip: S₀ = a₀b₀; L₀ = 5,65√S₀ (alternatif k = 11,3); Lc ≥ L₀ + 1,5√S₀. İhtilafta malzeme yeterliyse Lc = L₀ + 2√S₀ kullanılır. Orantısız tip, ürün standardında belirtilmişse kullanılabilir; Lc ≥ L₀ + b₀/2, ihtilafta L₀ + 2b₀.

D.2 tipik orantısız örnekleri: b₀ 40 ± 0,7 / L₀ 200 / Lc min 220 / Lt yaklaşık 450; b₀ 25 ± 0,7 / L₀ 200 / Lc min 212,5 / Lt yaklaşık 450; b₀ 20 ± 0,5 / L₀ 80 / Lc min 90 / Lt yaklaşık 300 mm. Lt yaklaşık değerdir, otomatik zorunluluk değildir.

Mevcut T01 modeli b₀20 × a₀4, L₀80, Lc120, Lt220 mm bir proje tasarımıdır. Bu numunenin orantılı hesaplanan L₀’ı yaklaşık 50,54 mm’dir; L₀80 olduğu için orantılı tip diye etiketlenmez. Ürün standardı, tolerans, tutma ve diğer koşullar doğrulanmadan standart uygunluğu verilmez.

04 · Ölçüm, tolerans ve çene

Dört yüzü işlenmiş dikdörtgen kesitte nominal alan kullanımı yalnız D.3 toleransları karşılanırsa mümkündür. Diğer durumlarda uygun gerçek boyutlardan alan hesaplanır; her boyut için hata ±%0,5’i aşmaz. Şekil toleransı ile ürünün kalınlık toleransı aynı şey değildir.

D.3’ün iki grubu (dört yüzü işlenmiş ve yalnız iki karşı yüzü işlenmiş) ayrı seçilir. Aşağıdaki tolerans tablosuna bakın. İşleme toleransının aşılması tek başına ölçülen kesitle değerlendirilemeyecek demek değildir; her numune ölçülür, şekil ve diğer şartlar ayrıca incelenir.

Düz tutma yüzeyleri, baş kalınlığı ve sıkma aralığı makine çenesine uyarlanır. 3,00 mm tam sınır değeri bu ailede değerlendirilir. Mevcut düz model, daha ince sacın R ≥ 20 mm şartının veya boru eğriliğinin yerine kullanılmaz.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

Ek okuma · D.3 enine boyut toleransları

Tüm değerler mm. İşleme ± toleransı, nominal boyutla alan kullanım koşuludur; şekil sütunu ilgili boyutun tüm Lc boyunca en büyük–en küçük farkıdır. Yalnız iki karşı yüzü işlenmiş kesitlerde D.4 gereği gerçek ölçüm şartı ayrıca korunur. Kapsam dışındaki aralığa son satır otomatik taşınmaz.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · Silindirik geometri

İşlenmiş silindirik paralel kesitte genel olarak d₀ ≥ 3 mm. Baş–paralel kesit geçiş radyusu R ≥ 0,75d₀. Başlar dişli, omuzlu veya uygun çeneye göre olabilir; diş/baş standardı bu rehberden uydurulmaz. Dolu numunenin d₀ çapı, tam kesit borunun D₀ dış çapı değildir.

Orantılı L₀ = 5,65√S₀; S₀ = πd₀²/4. Lc ≥ L₀ + d₀/2; ihtilafta malzeme yeterliyse L₀ + 2d₀. D.1 tercih edilen nominal setleri aşağıdadır. Tabloda bulunmayan bir çap otomatik yasak değildir; genel koşul ve ürün standardı uygulanır.

04 · Çap ölçümü ve tutma

Çapı uygun yönlerde/kesitlerde ölçüp ovaliteyi ve tüm paralel boy boyunca şekil farkını kaydedin. Nominal alan yalnız D.3 şartı sağlanırsa; aksi halde ölçülen boyutlar ve D.4 doğruluk koşuluyla alan belirlenir. Çapı 10 mm numunenin D.3 nominal toleransı ±0,03, boy boyunca şekil farkı en çok 0,04 mm’dir.

Dairesel kesite uygun gerçek V/yuvarlak kavramalı veya tasarlanmış dişli/omuzlu tutucu seçilir. Düz sac tutucusunu silindire görsel olarak yapıştırmak yeterli değildir. Baş tutma boyu ve makine kapasitesi doğrulanır; paralel kesitte çene izi oluşturulmaz.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

Ek okuma · D.3 enine boyut toleransları

Tüm değerler mm. İşleme ± toleransı, nominal boyutla alan kullanım koşuludur; şekil sütunu ilgili boyutun tüm Lc boyunca en büyük–en küçük farkıdır. Yalnız iki karşı yüzü işlenmiş kesitlerde D.4 gereği gerçek ölçüm şartı ayrıca korunur. Kapsam dışındaki aralığa son satır otomatik taşınmaz.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · Ürün kesitini koruyan numune

Uygun ürün çubuğu/profili işlenmeden denenebilir. Kare, dikdörtgen, yuvarlak veya özel üniform kesit farklı geometrilerdir. İndirgenmiş baş ve işlenmiş omuz varmış gibi gösterilmez; ürün standardının istediği tam kesit/işlenmiş seçim korunur.

Orantılı ölçü boyu ve k kaydedilir. İşlenmemiş numunede her L₀ işaretinin çeneye uzaklığı en az √S₀ olmalı; simetrik yerleşimde serbest boy en az L₀ + 2√S₀ ile planlanabilir. Bu mesafe işlenmiş numunenin Lc kuralıyla karıştırılmaz.

04 · Kesit ve ürün dışı düzen

Yuvarlakta πd₀²/4, dikdörtgende a₀b₀; özel kesitte doğrulanmış uygun geometri veya ürün standardındaki yöntemle gerçek alan belirlenir. Özel profili dıştan sınırlayan dikdörtgenin alanı malzeme alanı değildir. Her ilgili boyutta ±%0,5 hata şartı değerlendirilir.

Tutucular kesite uygun ve ekseneldir. İnce cidarlı kapalı profil, bu dolu çubuk örneğiyle aynı kabul edilmez; ürün standardı ve uygun kesit hesabı gerekir. Özel profil için datum, gerçek kesit çizimi, tutma ve alan yöntemi ayrıca hazırlanır.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

Ek okuma · D.3 enine boyut toleransları

Tüm değerler mm. İşleme ± toleransı, nominal boyutla alan kullanım koşuludur; şekil sütunu ilgili boyutun tüm Lc boyunca en büyük–en küçük farkıdır. Yalnız iki karşı yüzü işlenmiş kesitlerde D.4 gereği gerçek ölçüm şartı ayrıca korunur. Kapsam dışındaki aralığa son satır otomatik taşınmaz.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · İnce ürünün hazırlanması

Genellikle ürünün işlenmemiş bir bölümü kullanılır. L₀ = 200 ± 2 mm veya 100 ± 1 mm. Çeneler arası mesafe en az max(L₀ + 3b₀, L₀ + 20 mm); burada b₀ ilgili enine boyuttur. A belirlenmeyecekse en az 50 mm çeneler arası mesafe kullanılabilir; bu istisna A için uygulanmaz.

Rulo halinde gelen ürün dikkatle doğrultulur; özellikleri değiştirecek sert bükme veya ısıtma yapılmaz. İnce tel tutucusu (uygun kavrama/sarım düzeni) cihaz talimatına göre seçilir; numuneyi zedeleme, kayma ve eğilme kontrol edilir. Model, her tel için belirli tur sayısı/sıkma basıncı vermez.

04 · Küçük kesitin alanı

S₀ ±%1 veya daha iyi doğrulukla belirlenir. Dairesel üründe birbirine dik iki çapın aritmetik ortalamasından kesit hesaplanabilir. Yeterli kesitler boyunca ölçüm planı ayrıca uygulanır; düşük çözünürlüklü kumpas her tel için yeterli sayılmaz.

Uygun doğrulanmış kütle yöntemi alternatifidir: S₀(mm²) = 1000m/(ρLt); m gram, ρ g/cm³, Lt mm. Yoğunluk alaşıma/kaynağa göre doğrulanır; yazılım her malzemeye otomatik 7,85 atamaz. Telin kavisli yol boyuyla düz numune ölçü boyu karıştırılmaz.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · Boru ve tapa yerleşimi

Numune, boyuna ekseninde yüklenen bir boru parçasıdır; dolu yuvarlak çubuk değildir. D₀ dış çap, a₀ et kalınlığı, iç çap D₀ − 2a₀, L₀ ve serbest boy ayrı gösterilir. Kaynağa göre numune yönü/yeri ürün standardından alınır.

Uçlar tapa ile desteklenebilir. Her tapa iç ucu ile en yakın ölçü işareti arasındaki serbest mesafe > D₀/4; ihtilafta malzeme yeterliyse D₀ değeri kullanılır. Tapanın çeneden ölçü boyu yönüne taşması ≤ D₀ olmalı; şekli L₀ bölgesinin deformasyonunu engellememelidir. Tapanın toplam boyu ve geçme toleransı standartta evrensel verilmiş değildir.

Orantılı L₀ = 5,65√S₀ seçildiyse yuvarlama ve işaretleme koşulları uygulanır; ürün standardının sabit ölçü boyu şartı ayrıca kontrol edilir. Boruya uygun kavrama ve iç destek üretici talimatıyla belirlenir; düz sac çenesi veya borunun içine keyfî konik parça standart çözümü gibi gösterilmez.

04 · Boru alanı ve Ø30 × 3 örneği

Tam boruda S₀ = πa₀(D₀ − a₀), alan ±%1 veya daha iyi belirlenir. Dış çapı dolu çubuk gibi πD₀²/4 hesaplamayın; malzeme boşluğu çıkarılmalıdır. Kütle/uzunluk/yoğunluk yöntemi E.1 uygun olduğunda alternatiftir. Gerçek ölçümler ve alan yöntemi kaydedilir.

Nominal eğitim örneği: D₀30, a₀3 mm → iç çap24 mm, S₀≈254,469 mm², 5,65√S₀≈90,129 mm. 90 mm işaretleme ancak yuvarlama koşulu ve seçilen ürün yöntemiyle kullanılabilir. Tapa–işaret mesafesi >7,5 mm; ihtilaf şartında 30 mm. Bu hesap boru için otomatik deney emri veya sabit toplam numune boyu değildir.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · Eğriliği koruyan boyuna şerit

Şerit boru eksenine paralel alınır ve tam et kalınlığını taşır. Lc boyunca borunun eğriliği korunur; bu paralel bölge düzleştirilmez. Tutmak için başlar düzleştirilebilir; bu izin ölçü bölgesine taşınamaz. Kaynak/numune yönü ürün standardına göre kaydedilir.

İşlenmiş şerit et < 3 mm ise Ek B, et ≥ 3 mm ise Ek D ile birlikte ele alınır. L₀/Lc ve omuz geçiş radyusu bu seçime göre değerlendirilir: B’de R≥20 mm; D’nin silindirik olmayan geçişinde R≥12 mm. Borunun kendi enine eğrilik yarıçapı, baş–paralel bölge geçiş radyusu değildir.

Ürün standardı B/D dışında boyut verebilir. Düzleştirilmiş baş ile korunmuş paralel bölge arasında keyfî ezilme/kalınlık kaybı yaratılmaz. Tutucunun başa temas yüzeyi ve hizalaması açıklanır; paralel bölge düz sac gibi yeniden modellenmez.

04 · Eğri kesit alanı

D₀ dış çap, a₀ et kalınlığı, b₀ ortalama şerit genişliği ölçülür. S₀ için ±%1 veya daha iyi doğruluk gerekir. Her durumda a₀b₀ varsaymayın. b₀’nin kesit üzerindeki kiriş tanımı, yay uzunluğu ve kullanılan formülle uyumlu olmalıdır.

Tam E.2 yazımı: Di = D₀ − 2a₀; F(D,b) = [b√(D²−b²) + D² asin(b/D)]/4; S₀ = F(D₀,b₀) − F(Di,b₀). asin radyandır; bu kiriş modeli için 0 < b₀ < Di ve 0 < a₀ < D₀/2 sağlanır. Bu cebirsel yeniden yazım kaynak sayfa 59 ile kontrol edilmiştir. Farklı gerçek kesit/kenar geometrisi veya geçersiz tanımda formül zorlanmaz; ölçüm yöntemi teknik incelemeye gider.

E.3 düzeltmeli yaklaşım yalnız b₀/D₀ < 0,25: S₀ ≈ a₀b₀[1 + b₀²/(6D₀(D₀−2a₀))]. Daha dar oran b₀/D₀ < 0,10 ise S₀ = a₀b₀ sadeleştirmesi kullanılabilir. 0,10 ve 0,25 sınırları “küçüktür”; eşitlik otomatik içeri alınmaz. Alternatif E.1 kütle yönteminde yoğunluk doğrulanır.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

Ek okuma · D.3 enine boyut toleransları

Tüm değerler mm. İşleme ± toleransı, nominal boyutla alan kullanım koşuludur; şekil sütunu ilgili boyutun tüm Lc boyunca en büyük–en küçük farkıdır. Yalnız iki karşı yüzü işlenmiş kesitlerde D.4 gereği gerçek ölçüm şartı ayrıca korunur. Kapsam dışındaki aralığa son satır otomatik taşınmaz.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · Enine alım ve doğrultma

Şerit borunun çevresel/enine yönünde alınır; yük ekseni borunun ilk boyuna ekseniyle aynı değildir. İşlenmiş şeritte tam et ve <3/≥3 mm B/D bağlantısı değerlendirilir; ürün standardının farklı boyut ve alma yerleri ayrıca uygulanır.

Enine numuneyi doğrulturken özel önlem gerekir; işlem özellikleri etkileyebilir. Başların şekli, gerekiyorsa doğrultulmuş son durum, kullanılan yöntem ve değişen geometri kaydedilir. Boyuna şeridin “paralel bölgeyi düzleştirme” yasağını buraya yanlış bir zorunlu düzleştirme talimatına dönüştürmeyin; uygulanacak hazırlama ürün yönteminden belirlenir.

04 · Gerçek son kesit ve çene

E.2 alan formülü özellikle boyuna şerit içindir; enine şeride kopyalanmaz. E.1 kütle yöntemi uygun koşullarda kullanılabilir. Son numunenin doğrulanmış kesit ölçüm yöntemi, ölçüm doğruluğu ve B/D bağlantısı teknik sorumlu tarafından seçilir. Tek bir b₀a₀ veya yay formülü otomatik atanmaz.

Enine yön, kaynak yeri, doğrultma ve işleme etkisi cihaz PDF’siyle birlikte kaydedilir. Tutucu gerçekten hazırlanmış başlara uyar; asıl ürünün eğriliği açıklama için ayrı ghost katmanında gösterilebilir, ölçülen numune diye üst üste bindirilmez.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

Ek okuma · D.3 enine boyut toleransları

Tüm değerler mm. İşleme ± toleransı, nominal boyutla alan kullanım koşuludur; şekil sütunu ilgili boyutun tüm Lc boyunca en büyük–en küçük farkıdır. Yalnız iki karşı yüzü işlenmiş kesitlerde D.4 gereği gerçek ölçüm şartı ayrıca korunur. Kapsam dışındaki aralığa son satır otomatik taşınmaz.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · Boru etinden talaşlı numune

Denenecek parça, boru etinden işlenmiş dolu silindirik numunedir; tam kesit boru değildir. Numune alma yeri ve yönünü ürün standardı belirler. Ana borunun et kalınlığı ile nihai numunenin d₀ çapı ayrı tutulur; baş ve geçişleri çıkarmaya yeterli gerçek stok bulunmalıdır.

E.1 işlenmiş boru numunelerini et <3 mm için B, ≥3 mm için D’ye bağlar; bu, ince etten otomatik d₀3 mm veya daha büyük numune üretilebilir demek değildir. Stok geometriye yetmiyorsa tip zorlanmaz; uygun şerit/başka yöntem değerlendirilir.

D uygulanabilir yuvarlak numunede genel d₀≥3 mm, R≥0,75d₀, L₀=k√S₀ ve Lc≥L₀+d₀/2. Numune talaşla çıkarılır; boru cidarı büyütülmez veya eğri kesit yerel olarak doluymuş gibi tamamlanmaz.

04 · Nihai kesitin kaydı

Alan nihai dolu numunenin πd₀²/4 kesitidir; ana borunun πa₀(D₀−a₀) alanı değildir. D.3 nominal/ölçülen boyut koşulları ve D.4 doğruluğu uygulanır. Ana boru ölçüleri izlenebilirlik; numune çapı deney kesiti için saklanır.

Yuvarlak numuneye uygun tutucu, eksen hizası ve başlar ayrıca doğrulanır. Bu tip için yuvarlak referans tek başına yeterli değildir; ana boru içindeki alım hacmini gösteren ve gerçek stok yeterliliği denetlenmiş ikinci görünüm gerekir.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

Ek okuma · D.3 enine boyut toleransları

Tüm değerler mm. İşleme ± toleransı, nominal boyutla alan kullanım koşuludur; şekil sütunu ilgili boyutun tüm Lc boyunca en büyük–en küçük farkıdır. Yalnız iki karşı yüzü işlenmiş kesitlerde D.4 gereği gerçek ölçüm şartı ayrıca korunur. Kapsam dışındaki aralığa son satır otomatik taşınmaz.

01 · İş emri, kapsam ve izlenebilirlik

Önce istenen özellikleri (ReH/ReL veya Rp/Rt, Rm, A; gerekiyorsa diğerleri), malzeme ve ürün standardını, geçerli baskıyı, müşteri anlaşmasını ve numune alma yönünü belirleyin. ISO 6892-1 tek başına ürün için minimum dayanım veya geçme/kalma sınırı vermez.

Ana parça, döküm/parti, rulo/boru, alt numune, deney ve cihaz raporu kimliklerini birbirine bağlayın. Numunenin boyuna/enine yönü ve ürün üzerindeki yeri; kaynak varsa kaynakla ilişkisi ürün standardından alınır. Bilinmeyen bilgi örnek veriyle doldurulmaz.

Bu kütüphane numune hazırlama ve sonuç kaydı için bir okuma rehberidir. Çeneyi güvenli çalıştırma, koruyucu ve kapasite koşulları kullanılan makinenin onaylı talimatından gelir. Modeller deney sonucu veya imalat uygunluk belgesi üretmez.

02 · Doğru aile ve ölçü dayanağı

Sac/şerit/yassı ürün: 0,1 ≤ a < 3 mm için Ek B; a ≥ 3 mm için Ek D. Tel/çubuk/profil: çap veya ilgili kenar < 4 mm için Ek C, ≥ 4 mm için Ek D. Boru için önce Ek E; boru etinden işlenmiş numunelerde et < 3 mm ise B, et ≥ 3 mm ise D bağlantısı ayrıca değerlendirilir. 0,1 mm altına burada genel bir reçete atanmaz.

Orantılı numunede L₀ = k√S₀, genel k = 5,65. Bu k ile L₀ < 15 mm çıkarsa daha yüksek k (tercihen 11,3) veya orantısız tip değerlendirilir; L₀ < 20 mm uzama belirsizliğini artırır. Orantısız numunede L₀ kesit alanından bağımsızdır. Sabit L₀ kullanmak tek başına standart dışılık değildir.

Lc, L₀’dan büyük olmalıdır. L₀ işaretleme doğruluğu ±%1. Orantılı hesaplanan L₀, hesaplanan ile işaretlenen arasındaki fark L₀’ın %10’undan küçük kalırsa en yakın 5 mm katına yuvarlanabilir. Hesaplanan ve seçilen değerler ayrı kaydedilir. Le (ekstansometre ölçü boyu), L₀, Lc, Lt ve çeneler arası serbest boy aynı değildir.

03 · Özel ölçü için karar sırası

Önce “tablo dışında” ile “standardın zorunlu şartı dışında” ayrılır. Tabloda olmayan fakat genel L₀/Lc/R ve ölçüm şartlarını karşılayan orantılı numune başka durumdur; ürün standardının verdiği başka tip veya taraflarca kabul edilen başka ulusal standart başka durumdur. Orantısız numune kendi başına standart dışı değildir.

Kayıt dosyası oluşturun: numune çizimi/revizyonu; ürün ve malzeme; alma yeri/yönü; gerçek kalınlık/çap; kesit yöntemi ve doğruluğu; L₀/k veya sabit boy; Lc/Lt; baş/geçiş/çene; hazırlama etkisi; hız/kontrol; ölçülecek özellik; A karşılaştırma sınırı; sapılan her madde ve gerekçesi.

Ürün standardı alternatif boyut tanımlıyorsa madde/baskıyı yazın. 6.1.1 kapsamındaki başka ürün/ulusal standart tipinde müşteri anlaşmasını belgeleyin. Zorunlu şartın dışına çıkış sadece müşteri onayıyla otomatik ISO 6892-1 uygunluğu kazanmaz; yöntem değişikliği, doğrulama ve rapordaki sapma beyanı teknik sorumlunun kontrolündedir.

İşleme toleransı dışı gerçek genişlik/çap, nominal alan yolunu kapatabilir fakat uygun ölçümle değerlendirme olanağını kendiliğinden kaldırmaz. Şekil toleransı, ölçüm yeterliliği, aşırı küçük ölçü boyu veya kesite uymayan alan formülü ayrı teknik sorunlardır; tek “özel ölçü” kutusuyla geçilmez.

04 · İnceleme kapısı ve model üretimi

Teknik sorumlu; uygulanabilir baskıyı, izin verilen tipi, geometri/ölçüm yöntemini ve müşteriyle anlaşmayı kontrol etmeden deney tarifi yayımlanmaz. Yetersiz stokta Lc’yi keyfî kısaltmak, eğri boyuna şeridi düzleştirmek veya farklı A dayanaklarını aynı kabul etmek çözüm değildir.

Özel 3D model ancak ölçülü çizim kesinleştikten sonra üretilir. Proje nominali, standarttan türeyen sınır ve gerçek ölçüm farklı etiketlenir. Hazır kütüphane modeli özel numunenin uygunluk kanıtı olarak gösterilmez; onay verilene kadar “özel geometri bekleniyor” görünümü kullanılır.

05 · Cihaz, ölçüm sistemi ve ortam

Kuvvet sistemi ISO 7500-1 sınıf 1 veya daha iyi olmalı. Rp/Rt için kullanılan ekstansometre ilgili aralıkta ISO 9513 sınıf 1 veya daha iyi olmalı; diğer özelliklerde %5’ten büyük uzamalar için ilgili aralıkta sınıf 2 kullanılabilir. Kalibrasyon kimliği, geçerlilik ve ölçüm aralığı kaydedilir; kapasite ve çene uyumluluğu cihaz talimatıyla doğrulanır.

Kesit ölçümleri için izlenebilir kalibrasyonlu uygun kumpas/mikrometre veya özel ölçüm yöntemi seçin. Paralel bölgenin merkezinde boyuna eksene dik yeterli sayıda kesit ölçülür; en az üç kesit tavsiye edilir. S₀ uygun kesit alanlarının ortalamasıdır; nominal ürün etiketi ölçüm kaydı yerine geçmez. Her ailedeki ölçüm doğruluğu şartı ayrıca uygulanır.

Oda sıcaklığı, başka koşul belirtilmedikçe 10–35 °C; kontrollü deney 23 ± 5 °C. Aralık dışı koşulda etki değerlendirilip sıcaklık raporlanır. Rehberin sıcaklık aralığı, makine/kalibrasyon şartlarını otomatik genişletmez.

Yük zinciri monte edildikten sonra ve numune iki uçtan tutulmadan önce kuvvet sıfırı ayarlanır; deney boyunca değiştirilmez. Eksen kaçıklığı ve eğilme en aza indirilir. Hizalama için ön kuvvet kullanılırsa beklenen/belirtilen akma dayanımının %5’ine karşılık gelen kuvveti aşmaz; uzama etkisi düzeltilir. Bu oran çene sıkma basıncı değildir.

Akma/Rp/Rt ölçümünde Le’nin paralel bölgeyi yeterince kapsaması istenir; ideal tavsiye 0,50L₀ < Le < yaklaşık 0,9Lc. Maksimum kuvvette veya sonrasında ölçülen uzama özellikleri için Le yaklaşık L₀ seçilir. Yöntem ve cihaz koşulları ayrıca kontrol edilir.

06 · Kontrol yöntemi ve hız planı

Hız numune tipinden tek başına seçilmez. Ürün standardı, istenen özellik ve cihazın kontrol yeteneğine göre A1, A2 veya B ile fazlar belirlenir. A1: ekstansometreden geri beslemeli birim uzama hızı; A2: paralel boy üzerinden tahmini birim uzama hızına karşılık gelen travers hızı. A2 için v = Lc × ė (mm/s), mm/min için ayrıca 60 ile çarpılır; L₀ ile Lc karıştırılmaz ve makine esnekliği etkisi değerlendirilir.

A yöntemi ReH/Rp/Rt: aralık 1 = 0,00007 s⁻¹ veya aralık 2 = 0,00025 s⁻¹ (başka şart yoksa tavsiye). ReL/Ae: aralık 2 veya 3 = 0,002 s⁻¹; ReL için 2 tavsiye. Gerekli akma/Rp/Rt belirlendikten sonraki Rm/A/Ag/Agt/Z için aralık 2, 3 veya 4 = 0,0067 s⁻¹; başka şart yoksa 4 tavsiye. Bu aralıkların bağıl toleransı ±%20. Yalnız Rm isteniyorsa tüm deneyde 3 veya 4 kullanılabilir. Kesintili akmada paralel boy üzerinden tahmini hız kullanılması ve kontrol geçişlerinin eğriyi bozmaması ayrıca değerlendirilir.

B yönteminde elastik bölgede E < 150 000 MPa için 2–20 MPa/s, E ≥ 150 000 MPa için 6–60 MPa/s. Bu, akma sırasında kuvvet geri beslemesiyle sabit gerilme hızı sürdürme talimatı değildir. Yalnız ReL için akmada 0,00025–0,0025 s⁻¹; ReH ve ReL birlikteyse ReL şartı izlenir. Rp/Rt için elastik bölgede seçilen travers hızı korunur ve birim uzama hızı 0,0025 s⁻¹’i aşmaz. Gerekli akma özelliklerinden sonra veya yalnız Rm deneyinde hız ≤ 0,008 s⁻¹.

Kontrol yöntemi, her fazın hızı/birimi ve geçişi kaydedilir. A224, 2/2/4 aralık planının; B30, elastik bölgede nominal 30 MPa/s seçiminin örneğidir. Bunlar bu ekranda otomatik makine reçetesi olarak uygulanmaz. Sözleşme veya ürün standardı farklı hız isterse dayanak yazılır.

07 · Sonuç aktarımı ve geçerlilik incelemesi

Cihazın verdiği sonuçlar rapordan elle aktarılır: ReH/ReL/Rp/Rt tanımı ve alt indisi, Rm ve istenen uzama türü ayrı tutulur. ReH ile Rp0,2 birbirinin yerine yazılmaz. Rm = Fm/S₀ tanımının doğruluğu rapor ve kesit dayanağıyla incelenir; bu arayüz kuvvet eğrisi veya dayanım uydurmaz. Elastik eğri eğimi kendiliğinden E modülü sayılmaz; E istenirse Ek G’ye özgü ayrı doğrulanmış yöntem gerekir.

Manuel A için kopan parçalar eksenleri aynı doğru üzerinde olacak şekilde, yüzeyleri dikkatle temas ettirilerek birleştirilir. Uzama Lu − L₀, 0,25 mm veya daha iyi çözünürlükle belirlenir; A = (Lu − L₀)/L₀ × 100. Kırılma ile en yakın ölçü işareti arası ≥ L₀/3 olmalıdır. A belirtilen minimumu karşılıyorsa konum istisnası değerlendirilebilir; aksi konumlar için Ek I yöntemi önceden anlaşılmış olmalıdır. Minimum A < %5 ise Ek H özel önlemleri incelenir.

Ekstansometreden elde edilen toplam kopma uzaması doğrudan A değildir; elastik payın çıkarılması ve sistemin dinamik yeterliliği gerekir. Kırılma ve yerel boyun verme Le içinde olmalıdır; standardın minimum A’yı sağlama istisnası ayrıca değerlendirilir. A, At, Ag, Agt ve Ae ayrı büyüklüklerdir. Farklı L₀/k/kesitlerle A sonuçları doğrudan kıyaslanmaz; dönüşüm gerekiyorsa deneyden önce kabul edilmiş dayanak kullanılır.

Z istenirse minimum kopma kesiti Su ölçülür ve Z = (S₀ − Su)/S₀ × 100; yuvarlakta iki dik yöndeki minimum çapın ortalaması kullanılır. Su için ±%2 doğruluk tavsiye edilir; küçük kesitlerde uygulanabilirlik değerlendirilir. Çene kayması, tutma bölgesinde kırılma, eksen kaçıklığı, ölçüm kaybı ve uygunsuz hız teknik incelemeye kaydedilir; yazılım kendiliğinden yeniden deney veya uygunluk kararı vermez.

08 · Kayıt, PDF ve teknik kontrol

Kaydedilecekler: standart ve baskı; ürün standardı/müşteri anlaşması; numune tipi; ana/alt numune kimliği; malzeme ve alma yönü/yeri; ölçülen geometriler, S₀ yöntemi, L₀/k veya sabit boy, Lc, Le; cihaz/ölçüm ekipmanı; sıcaklık; kontrol yöntemi/faz hızları; sonuçlar, birimler, kırılma yeri ve sapmalar; deney tarihi ve personel.

2016 madde 22 başka şart yoksa dayanımları en yakın 1 MPa, Ae’yi %0,1, diğer uzama/uzanım değerlerini %0,5, Z’yi %1 veya daha iyi hassasiyette raporlamayı belirtir. Kaynak cihaz PDF’sinin özgün değeri korunur; form sessizce yuvarlayıp üzerine yazmaz. Ürün standardındaki gösterim ve rapor politikası ayrıca değerlendirilir.

Özgün cihaz PDF’si aynı deneye bağlanır; eklenmesi hiçbir alanı otomatik doldurmaz. ISO 6892-1’e göre yöntemin geçerliliği ile ürünün şartnameye uygunluğu ayrı incelenir. Karar kuralı, kabul limitleri ve gerekiyorsa belirsizlik belirlenmeden “Uygun” sonucu oluşturulmaz. Bu rehberde bir prosedürü okumak veya modeli görmek deneyin onaylandığı anlamına gelmez.

Ek okuma · D.3 enine boyut toleransları

Tüm değerler mm. İşleme ± toleransı, nominal boyutla alan kullanım koşuludur; şekil sütunu ilgili boyutun tüm Lc boyunca en büyük–en küçük farkıdır. Yalnız iki karşı yüzü işlenmiş kesitlerde D.4 gereği gerçek ölçüm şartı ayrıca korunur. Kapsam dışındaki aralığa son satır otomatik taşınmaz.